Fatmanur Beken Röportajı

Biraz şifa

Biraz sağlık

Biraz buhar

Biraz masaj

Ve bir bardak turşu suyu...

Soğuk bir kış günü buyrun kaplıcaya...

Fatmanur Beken: Bize kaplıcanızı tanıtır mısınız?

Tamer Tekin: Dört bölümden oluşan Kaplıcamızın, Karamustafa bölümünde, 25 adet aile sıra banyosu bulunuyor.

Bunun üstünde ise 15 odalı 30 yatak kapasiteli termal otelimiz var. Odalarda termal banyo, buzdolabı, televizyon, telefon, saç kurutma makinesi ve tuvalet bulunuyor.

Hemen yanında yıkanmalık olarak 25 kişiye hitap eden, termal havuzu bulunan erkekler Karamustafa hamamı bulunmakta. Karamustafa döneminden kalma bu eserin yapım tarihi hakkında muhtelif rivayetler var.

Yine hemen üstünde hanımlar için yeni kaplıca var.1555 yılında Kanuni Sultan Süleyman, Sadrazam Rüstem Paşa'ya emir vererek yaptırıyor. Rüstem Paşa tarafından yapılan bu eserin hikâyesi ise şöyle.

Kanuni'nin kızı Hatice Sultan Nikris Hastalığına yakalanmakta (Bir rivayete göre ise kendisi) ve padişah hemen ferman buyurup burada bu şifalı sulardan kızının şifa bulması ümidiyle bu hamamı yaptırmakta. Hatice Sultan'ın türbesi de Bursa'da bulunuyor biliyorsunuz.

Ve bu külliye bu şekilde yapılmış. Dört ayrı bölümden oluşan bu eserin her biri ayrı zamanlarda inşa edilmiş.

Örneğin, Yeni Kaplıcanın 50 metre üzerinde bulunan Kaynarca kadınlar hamamının da, Roma döneminde yapıldığı söylenmekte. Bu bölümün otel kısmı her yıl Haziran ayında açılıyor ve dört ay faaliyet gösteriyor.

Fatmanur Beken: Yapının mimari özelliklerinden bahsetmek gerekirse neler söylersiniz?

Tamer Tekin: Yapıda, Osmanlı mimarisinin özelliklerini görüyorsunuz. Kaplıca içinde ise soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık olarak üç ayrı bölüm var. Mekânın ortasında küçük bir mermer şadırvan bulunmakta. Ve sürekli akan su sesi adeta ayrı bir huzuru yakalatıyor misafirlerine.

Kaplıcanın iç mimarisinde ise, çini kaplamalar yüzyıllara meydan okurken bazı duvarlarda gayet hoş bitkisel ve geometrik motiflerde bulunmakta.

Bunun yanında aslanağzı ve halvet bölümleri bulunmakta kaplıcamızda. Ve yine aileler için özel odalar mevcut.

Ve kubbesi kurşun kaplı olan yapının, duvarları da kesme taşla örülmüş. Kaplıcaya ait altı yazıt olduğunu biliyoruz. Bunlarla ilgili bilgiye ise isteyenler arşivlerden ulaşabilir.

Fatmanur Beken: Kaplıcanın kullanım potansiyeli nedir?

Tamer Tekin: Kaplıcamız yıl boyunca yüzde seksen doluluk oranı ile, halkımıza hizmet veriyor..Bir tesis bütünlüğü içinde tedavi ve konaklama üniteleriyle beraber hizmet sunuyoruz.

Bunun yanı sıra yurt dışından düzenli olarak gruplar halinde kaplıcamıza gelen konuklarımız var. Ya da yine, şehrimize gelen yerli turist ve misafirler, kaplıcanın o mistik havasını yaşamak adına bize uğramadan ziyaretlerini sonlandırmıyorlar.

Fatmanur Beken: Hangi saatlerde hizmet veriyorsunuz?

Tamer Tekin: Sabah yediden gece on bire kadar bu hizmetimiz devam etmekte ve 3 vardiya olarak yaklaşık 90 kadar çalışanımızla sunuyoruz hizmetimizi.

Fatmanur Beken: Bu tarihi mekan ve iyileştirmeler konusuna değinelim biraz...

Tamer Tekin: Bu yapı, yüksek anıtlara bağlı ve 1. derece sit alanı.

Bu sebeple her istediğiniz zamanda burada bir değişiklik yapmanız mümkün değil. Tarihi dokuya dokunmadan, müşteriye kaliteli hizmet vermek adına sadece iç kısımlarda ufak değişiklikler yapılabiliyor.

Örneğin; mermerler değişebiliyor ya da yağlı ve sabunlu masaj salonu yetmedi mesela bir adet daha ekledik vs.

Fatmanur Beken: Kaplıcanın sağlık ve tedavi amaçlı kullanımı yönünden bizi bilgilendirir misiniz?

Tamer Tekin: Elbette. Biz burada sağlık kompleksi olarak ta hizmet veriyoruz.

Sağlık Bakanlığına bağlı ruhsatlı kaplıca statüsündeyiz. Sularımızın kimyasallarının yüksek oluşu ve birçok hastalığa, tıbbın destek tedavisi olarak, iyi geldiğinden dolayı bir sağlık kuruluşuna bağlı sosyal güvencesi olan Dr. reçetesi ile sevk almış hastalarımız bize tedavi amaçlı gelebilmekteler. Banyo terapi yöntemiyle onların rahatsızlıklarına doktorumuz ve hemşiremizle beraber seanslar halinde cevap verebiliyoruz.

Fatmanur Beken: Bursa'da kaplıcalarımızın son durumunu tahlil etmek gerekirse siz bir işletmeci olarak neler söylersiniz?

Tamer Tekin: Bursa, dünyada ve Türkiye'de kaynar sularıyla bilinen, tanınan eski bir Osmanlı kenti. Tarihi dokusuyla öne çıkan bir kentimiz. Fakat buna sadece son yaklaşık on yıldır gereken önem veriliyor.

Çevik sularımız içinde durum aynı maalesef. Yapılan yanlış sondajlar, kazılan kuyular, Bursa ovasındaki çarpık yapılaşma ve kazılardan kaynaklanan yanlışlar ve tekstil fabrikalarının açtığı su kullanım amaçlı sondajlardan dolayı, yer altı sularımız her yıl aşağı çekilmekte. Diğer iller bu anlamda yani kaplıca turizminde maalesef bizi geçtiler. Eğer önlem alınmaz ise Bursa kaplıca şehri olmaktan çıkabilir.

Fatmanur Beken: Yeni yapılacak oteller gündemde ve bunların termal sağlık kompleksine sahip oluşları bu açığı kapatacak deniyor ne dersiniz bu konuda?

Tamer Tekin: Yeni yapılan oteller var ve bunlar sağlık kompleksi olarak hizmet vermeyi düşünüyor fakat yeni çıkan yasayla beraber işletmeciler gayri safi milli hâsıladan il özel idareye yüzde bir ödeme yapmak zorunda bırakılıyor. Bu sebeple işletmeciler termal ifadesini müesseselerinden çıkarıyorlar. Çünkü ruhsat alınan alan sadece kaplıca ve termal su, buda tedavide ve hamamda kullanılıyor. Zaten vergimizi veriyoruz devlete bir kuruş borcumuz yok. Diğer gelirlerimiz çay ocağı otopark kese masaj restoran gelirlerinden neden istiyor devlet? Bu gelirlerden alınan pay kaldırılmalı. Bu sistem yeniden değerlendirilmeli. Kaplıca turizmini Bursa'da yeniden hayata geçirmek istiyorsak bunu yapmalıyız. Yine turizm sektöründe Tedaş indirim yapmaktaydı fakat bu kaldırıldı.

Fatmanur Beken: Dünya genelinde tanıtımınız yapılıyor mu?

Tamer Tekin: İnternet sitemizden bilgilere ulaşabiliyor insanlar.

Bu eser dünyada bilinmekte. Örneğin bana gelen Fransız’ın elindeki kitapçıkta ben yazılıyım. Kapodokya'ya gelen turist Bursa'da mutlaka bana uğramadan geçmiyor. Bu eser büyüklük ve görkem açısından Osmanlı döneminde yapılmış en büyük eserlerin başında geliyor.

Fatmanur Beken: Birazda hamam kültüründen bahsedelim...

Tamer Tekin: Yine bizim kültürümüzde bir hamam kültürü bulunmakta.

Hamam kültürü Osmanlıda kadının içe dönük sosyal yaşamı içinde çok büyük önem arz ediyor.

Duymuşsunuzdur eskiler gelinlerini hamamda seçebiliyorlardı. Aynı zamanda sosyal hayata dair bir açılımdır o devirlerde kadınlarımız için hamam kültürü. Örneği halen gelin hamamları yapılır bizim kültürümüzde. Gelenekleri yaşatmak adına bizler, Bursa'nın örf ve adetlerine de önem veriyoruz. Zaman zaman burada halvetler, kına eğlenceleri yapılmakta. Biz yıl içerisinde 100 adet neredeyse gelin hamamı satıyoruz. Bunu hâsılattan düşürerek yapıyoruz, yeter ki örf ve âdetimiz devam etsin. Bunun yanı sıra, buğulu ortamın içinde bir ruhi dinginlik kazanırsınız hamam kubbelerinin altında.

Fatmanur Beken: Kaplıcadan bunun dışında faydalan bir kesim varmı?

Tamer Tekin: Bunun yanında belli periyodlarla, her ay yaklaşık 100 kadar kişi kaplıcamızda yıkanıyor. Kim bunlar derseniz, huzurevinden ya da çocuk yuvalarından, listelerle bize başlarında eğitmenleriyle geliyorlar konuklarımız. Onları misafir ediyoruz. Gazozlarını ikram ediyoruz. Bu şifalı sularda yıkanıyor ve memnun ayrılıyorlar.

Fatmanur Beken: Termal otel fiyatlarıyla karşılaştırdığımızda, fiyatlarınızı kritik etmek istersek nasıl bir sonuç çıkar?

Tamer Tekin: Yine mesela bize konulan rahiç bedelinin altında fiyat listesi oluşturuyoruz. Çünkü bize gelen kesim çoğunlukla orta tabakanın biraz altı. Halkımızın o fiyatlara gücü yetmeyecek biliyoruz. Yoksa bu kültürü devam ettirmek mümkün olmayacaktır.

Fatmanur Beken: Sularınızın özelliklerinden bahsetmek gerekirse neler anlatırsınız?

Tamer Tekin: Kaynarca Kaynağı 82-4 C olup 1150,549 mğ/lt mineralizasyon taşımaktadır.

Karamustafa Kaynağı 57,6 C olup 1268,593 mğ/lt mineralizasyon taşımaktadır.

Sularımızın tedavi edici özellikleri, sağlık bakanlığı tarafından şu şekilde onaylanmıştır.

Hekim kontrolünde banyo uygulamaları şeklinde romatizmal hastalıklar,

Bel ağrıları, eklem ağrıları ve ortopedik rahatsızlıklar da tamamlayıcı tedavi,

Travma sonrası rahatlama ve tamamlayıcı,

Beyin ve sinir cerrahisi sonucu uzun süre hareketsiz kalma durumlarında mobilizasyon amaçlı,

Genel stres bozukluğunda rehabilitasyon amaçlı,

Spor yaralanmaları olarak yardımcı tedavi unsuru olarak kullanılmaktadır.

---------

Sohbetimizin ardından kaplıcayı şöyle bir gezdik. Temizlik ve hijyen konusunda ciddi anlamda özenli olduklarını gördük. Tarihi yapının bölümlerinde dolaşırken, çok eski zamanların hamam eğlencelerinden def sesleri geldi kulaklarımıza. Kadınların şen kahkahaları yankılanıyordu akustiğinde kubbelerin adeta.

Yıllara meydan okuyan bu yapının içinde, yine aynı cesaretle yılları deviren 40 yıllık ayakkabı boyacısının tezgâhına bakarken, alışkanlığın ve sürekliliğin hayatımızın vazgeçilmelerinden oluşunu bir kez daha hatırladık.

Ve yine gördük ki, kaplıca suyunun o sımsıcak hararetinin ardından dışarı çıktığınızda, vücutta meydana gelen rehaveti en hızlı şekilde kendine getirmesi ve geçirmesi için midir bilmiyorum, bir turşucu tezgâhı bekliyor sizi.

Tam 25 yıldır aynı yerde bulunan tezgâhın, babasından kendisine kaldığını söylüyor Levent usta. Aynı tezgâhta sabırla ve gülen yüzüyle, müşterilerine ekşili, acılı turşu suları ikram ediyor.

Hamam kültürünün bize has güzel yanları işte bunlar.

Son olarak bizim eklemek istediğimizde şu olabilir.

Klasik Osmanlı mimarisinin Bursa'daki en önemli örneklerinden olan bu kaplıcanın, ait olduğu döneme yakışan mükemmeliyete kavuşacak şekilde, çevre düzenlemesi yapılmalı ve yine Bursa'ya yakışacak şekilde hizmet vermeye devam etmeli.