Milyonlarca kişinin hayatını etkileyen ve hem Türkiye’de hem dünyada giderek artış gösteren alerjik hastalıklardan biri olan Gluten Alerjisi (Çölyak), ince bağırsağın, tahılların içinde bulunan gluten proteinine karşı ömür boyu süren alerjisidir.

Vücut, buğday, çavdar, arpa ve yulaf proteinine karşı aşırı duyarlılık gösterir. Bunun sonucunda kişide ishal, kusma, karın ağrısı, iştahsızlık, zayıflama, adale erimesi, çocuklarda gelişme geriliği, bağırsakta gaz birikimi sonucu karın şişliği, kansızlık ve vitamin eksikliği görülür.

Çölyak hastalığı kişinin hayatının her hangi döneminde ortaya çıkabilir. En sık olarak sekiz ile on iki aylık çocuklarda, ve otuz ile kırk yaş arasında ortaya çıkar. Türkiye’de Çölyak hastalığı görülme sıklığı bazı kaynaklara göre 100 kişide bir, bazı kaynaklara göre de 150 kişide birdir.

Diyet tedavisinin iyi sonuç verdiği bir hastalık olan Çölyak teşhisi alan hasta, hekimler tarafından beslenme ve diyet uzmanına yönlendirilir. Hastalığın tedavisinde, Gluten içeren besinleri bilmek ve bunları tüketmemek, önemli rol oynar. Kişi sağlıklı beslenmenin temeli olan süt ve süt ürünleri, et-yumurta-kuru baklagil, sebze-meyve ve tahıl gruplarından gluten içermeyen yiyecekleri yeteri kadar almalıdır.

Buğday, yulaf, çavdar unu ile yapılmış her türlü yiyecek, ekmek, şehriye, makarna, bulgur, kuskus, bisküvi, simit, dondurma külahı, tarhana, yarma, irmik, pasta, börek, kek, galeta unu, hazır çorbalar, gofret, puding ve buğday unu içeren sütlü tatlılar gluten alerjisi olan hastalar tarafından tüketilmemelidir. Köfte hazırlanırken içine konan ekmek veya balık kızartırken yapılan unlama işlemi bile gluten alerjisi olan kişide ani reaksiyona neden olur.

Pirinç, mısır, kuru baklagiller ve bunların unları, pirinç unu, mısır unu, soya unu, kullanılarak yapılan ekmek, çorba, kek gibi yiyecekler serbesttir. Patates unu da yemeklerde veya ekmek yapımında kullanılabilir. Her tür et, tavuk, balık, peynir, yumurta, süt, yoğurt, sebze ve meyve serbesttir. 

Artık ülkemizde glutensiz unlar, makarnalar, kekler, gofretler ve bisküviler bulunuyor, glutensiz ekmek üretiliyor. Bu seçeneklerin artması da hastayı bir ölçüde rahatlatıyor.

Son bir hatırlatma; gluten, besinler dışında kozmetik malzemeler, mektup zarfları, kenarları kıvrık karton bardaklar gibi pek çok yerde bulunabilir ve ağza bulaşı ile reaksiyonlar başlayabilir.